Echa Powstania Warszawskiego w Bielawie

Powstanie Warszawskie, trwające od 1 sierpnia 1944 r. do 3 października 1944 r., było wystąpieniem zbrojnym wymierzonym przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim. Powstanie było zorganizowane przez Armię Krajową. W trakcie dwumiesięcznych walk straty wojsk polskich wyniosły ok. 16 tys. zabitych i zaginionych, 20 tys. rannych i 15 tys. wziętych do niewoli. Zginęło od 150 tys. do 200 tys. cywilnych mieszkańców stolicy. Po upadku Powstania wielu mieszkańców Warszawy została wzięta do niewoli i wywieziona do niemieckich obozów koncentracyjnych. Powstanie Warszawskie uznawane jest za jedno z najważniejszych wydarzeń w najnowszej historii Polski, a ze względu na skutki Powstania, w szczególności olbrzymie straty ludzkie i materialne za jedno z najtragiczniejszych zrywów Polaków. Jedną z takich cywilnych osób biorących udział w Powstaniu Warszawskim była Daniela Kruszyńska – mieszkanka Bielawy. (fragment wywiadu wideo)

Czytaj dalej


Władysław Płonka

Władysław Płonka (ur. 5 stycznia 1931 r., zm. 20 września 2009 r.). Znakomity sportowiec, rekordzista, kadrowicz olimpijski i wieloletni reprezentant Polski w biegach przełajowych. W 2009 r. dla rocznika miejskiego „Bibliotheca Bielaviana 2009” o swoim mężu opowiadała jego żona, Teresa Płonka. Na pytanie prowadzącej wywiad, Renaty Bogulak, co takiego spodobało się młodemu Władysławowi Płonce w Bielawie, ze postanowił się tu osiedlić?, Krystyna Płonka odpowiedziała: „Przede wszystkim położenie Bielawy, bliskość gór. To były wymarzone tereny do treningów. Mąż miał wyznaczone trasy biegowe i zawsze powtarzał, że nigdzie nie znalazłby równie pięknych terenów, które nadawałyby się zarówno do biegania, jak i podziwiania. Uwielbiał kontakt z przyrodą podczas wielogodzinnych treningów. Później poznał mnie, założyliśmy rodzinę i to już na dobre scementowało męża z Bielawą”.

Czytaj dalej


Daniela Kruszyńska

Daniela Kruszyńska, z domu Kraśnicka, ur. 12 czerwca 1926 r. w Warszawie, zm. 13 lipca 2016 r. w Bielawie. Brała udział w Powstaniu Warszawskim. W czasie powstania poznała swojego męża Stefana. Po aresztowaniu w Powstaniu Warszawskim, 12 sierpnia 1944 r., została wywieziona do obozu koncentracyjnego w Auschwitz-Birkenau, 18 września 1944 r. do Ravensbrück, 5 października 1944 r. do Buchenwald. Po II wojnie światowej, od marca 1946 r. zamieszkała wraz z mężem w Bielawie i pracowała w Bielawskich Zakładach Przemysłu Bawełnianego im.II Armii WP „Bielbaw” na tkalni. Jako bezpartyjna była posłanką w Sejmie VI kadencji Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej (od 19 marca 1972 r. do 19 marca 1976 r.).

Czytaj dalej


Teodor Mierzeja

Teodor Mierzeja (ur. 31 X 1913 r., Tarnów – zm. 25 II 1985, Wrocław). Reżyser teatralny, redaktor pisma zakładowego. Z pracą sceniczną związał się przed II wojną światową, jako student Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1963 r. ukończył studium teatralne przy Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Krakowie (1959-1963).
Teodor Mierzeja po 1980 r. z niejasnych przyczyn zostawił Teatr Robotniczy i wyjechał do Wrocławia. Bielawianie nie wiedzieli nawet kiedy zmarł i gdzie został pochowany. Odnalazłem grób latem 2013 r. by w setną rocznicę jego urodzin przywrócić o nim pamięć. Teodor Mierzeja zmarł niedługo po wyjeździe z Bielawy 25 lutego 1985 r. we Wrocławiu. Został pochowany na Cmentarzu Osobowickim. Latem 2013 r., kiedy szukałem grobu, trudno było odnaleźć miejsce spoczynku tego wielkiego bielawianina. Grób zarastały chaszcze wysokie na metr, po ich wyrwaniu okazało się pod nimi rośnie bujna trawa wysoka tak jakby chciała ukryć wielkiego człowieka.

Czytaj dalej


Pamięci Romana Gargasa

Roman Gargas (ur. 26 sierpnia 1931 r., Jarosław – zm. 15 lutego 2009 r., Bielawa). Malarz. Malarstwo olejne, grafika. Do Bielawy przyjechał w 1958 r. Roman Gargas malował i rysował portrety i akty żony, autoportrety, liczne widoki Bielawy. W 2010 r. do Bielawskiej Placówki Muzealnej, dział regionalno-badawczym Miejskiej Biblioteki Publicznej w Bielawie, przekazany został rysunek przedstawiający ratusz w Lingen (1993). Rysunek został stworzony przez Romana Gargasa podczas wizyty bielawskich artystów w Lingen. Ta wizyta kulturalna poprzedziła podpisanie umowy partnerskiej Bielawy i Lingen. W bielawskim muzeum znajdują się pamiątki po Romanie Gargasie, osobiste rzeczy, sztaluga, farby, pędzle. Znajdują się tutaj również jego obrazy i grafiki.

Czytaj dalej


Tadeusz Szermer

Tadeusz Szermer – ur. 29 maja 1923 r. w Grodzisku Wielkopolskim, zm. 9 lutego 2013 r. w Bielawie. Z harcerstwem zetknął się w 1933 r. i działał do 1948 r. Początkowo w rodzinnym Grodzisku Wielkopolskim, od 1938 r. w Mielcu, następnie w Bielawie, do której przyjechał w 1946 r. Był tutaj m.in. organizatorem drużyny harcerskiej oraz hufca w Dzierżoniowie. Po rezygnacji z działalności w harcerstwie, stał się głównym organizatorem sportowej sekcji lekkoatletycznej K.S. Bielawianka.

Czytaj dalej


Kazimierz Pawlaczek

Kazimierz Pawlaczek ur. 29 września 1916 r . w Maliczkowicach obecnie Rosja, zm. 7 lutego 2001 r. w Bielawie. Ojciec Marcin, matka Anna z domu Andreasik. Kazimierz Pawlaczek z zawodu był rolnikiem. Jego żona Katarzyna z domu Woźna, z zawodu pielęgniarka, urodziła się 22 października 1917 r. Ślub zawarli w miejscowości Nawaria. W roczniku miejskim „Bibliotheca Bielaviana 2012” ukazał się artykuł Krystyny Pawełek o Kazimierzu Pawlaczku. W wywiadzie udzielonym dla rocznika miejskiego „Bibliotheca Bielaviana” Alicja Karaś wspomina swojego tatę.

Czytaj dalej